Open-source dataplatform voor gemeenten

Dit is een visie op het open source dataplatform dat momenteel (augustus 2026) in ontwikkeling is in de regio Twente.

Definitie Het dataplatform is de centrale plek binnen een gemeente die voldoet aan alle (niet-operationele) informatiebehoeften, waaronder:

• Reporting en dashboards voor gestructureerde inzichten.
• Ad-hoc informatieverzoeken voor flexibele analyses.
• Natural Language Querying: LLM-gestuurde vraagbeantwoording met behulp van sterke semantisch modellen (inclusief definities, synoniemen, businesslogica).

Het platform is modulair opgebouwd uit uitwisselbare open-source componenten, waardoor het schaalbaar, aanpasbaar en toekomstbestendig is.

Architectuur en samenwerking

• Implementatie per gemeente: Iedere gemeente beschikt over een eigen instantie van het platform, met eigen configuraties, data, en logica. Dit kan on-premise of in de cloud worden ingericht, bijvoorbeeld op een HAVEN-omgeving.
• Beheer bij 1 partij: De verantwoordelijkheid voor het beheer van de onderliggende open-source software (de tech stack) ligt bij één partij (bijvoorbeeld een gemeente, Kennispunt Twente, of een marktpartij). Gemeenten kiezen zelf of en wanneer ze bepaalde updates doorvoeren in hun eigen implementatie.
• Doorontwikkeling door de community: Kennis, logica, en verbeteringen worden tussen gemeenten uitgewisseld. Doorontwikkeling vindt plaats in een open code-repository, waar alle deelnemende partijen (gemeenten, kenniscentra, marktpartijen) aan kunnen bijdragen.

Voordelen voor deelnemende gemeenten Dit platform is meer dan een technologische oplossing; het is een samenwerkingsmodel dat gemeenten in staat stelt om:

• Digitaal autonoom te worden (controle over data, geen vendor lock-in).
• Kosten te besparen door gezamenlijke ontwikkeling en onderhoud.
• Sneller volwassen te worden m.b.t. datagedreven werken (meer informatieproducten in kortere tijd) door hergebruik van componenten, templates en logica.
• Grip te krijgen op dataplatformsoftware door de modulaire opbouw en mogelijkheid om zelf verbeteringen en aanvullingen door te voeren.
• Sneller kennis op te bouwen door toegang tot community en gezamenlijke middelen.